تعاریف آموزش بهداشت
1- آموزش بهداشت "تلاش می کند فاصله میان آگاهی و عمل را پر کند "Griffiths, 1972))
2- "هدف آموزش بهداشت تغییر رفتارهای زیان بخش افراد، گروه ها وجمعیت ها به رفتارهای سودبخشی است که بر سلامت کنونی و آتی آنان تاثیرمی گذارد" Simonds, 1976) ) .
3- آموزش بهداشت عبارت است از "استفاده از هرگونه ترکیبی از روش های آموزشی گوناگون به منظور تسهیل پذیرش داوطلبانه رفتارهای موثر بر سلامت"Green, et al., 1980)).
4- آموزش بهداشت فرایندی است که آگاهی، انگیزه و کمک لازم را برای در پیش گرفتن و نگهداری کارهای سالم و سبک زندگی سالم برای مردم فراهم می آورد و هوا خواه دگرگونی زیست محیطی لازم برای آسان تر رسیدن به این هدف است و آموزش و پژوهش تخصصی را در این راستا به اجرا در می آورد .
5-فرآیندی که کمک می کند مردم تشویق شوند تا سالم باشند ، تا بدانند چگونه سالم باقی بمانند ، بطور فردی یا گروهی ، آنچه را انجام دهند تا سلامتی را حفظ کنند و هرگاه احتیاج داشته باشند ، طلب کمک کنند. تعریف آموزش بهداشت ( بیانیه آلماآتا سال 1987)
6-تعریف WHO : تشویق و ترغیب مردم جهت قبول و حفظ رفتارها و اعمالی که برای ادامه زندگی سالم ضروری است و به کار بردن عقل و منطق برای استفاده از خدمات بهداشتی دردسترس
تعریف ارتقای سلامت (Health Promotion)
توانمند سازی مردم در شناخت عوامل تاثیرگذار بر سلامت فردی و اجتماعی و تصمیم گیری صحیح در انتخاب رفتارهای بهداشتی و در نتیجه رعایت شیوه زندگی سالم می باشد.
هر گونه ترکیب و ابتکار طراحی شده بهداشتی، آموزشی، اقتصادی، سیاسی، معنوی یا سازمانی که موجب تغییرات نگرش مثبت، جهت ارتقای سلامت مردم می شود
ارتقای سلامت یک تعهد است در ارتباط با کاهش نابرابری ها، اهمیت دادن و تمرکز بر پیشگیری، کمک به مردم برای تطابق و سازگاری با شرایط و موقعیت ها، خلق محیط های حمایتی برای سلامت که مردم بهتر بتواننداز خودشان مراقبت کنند(WHO)
ارتقای سلامت شامل:
• پیشگیری
• آموزش بهداشت
• محافظت از سلامت
که هر کدام نقش مهم و حیاتی در دستیابی به سلامتی افراد و جوامع دارد و مستقل از یکدیگر نیستند.
اهداف آموزش سلامت
1-دادن آگاهی به مردم : این هدف با آگاهسازی مردم و انتشار دانش علمی در باره پیشگیری از بیماری ها و ارتقای سلامت تحقق می یابد .اگاهی یافتن موانع پیش داوری و پندار نادرست را از بین می برد
2-ایجاد نگرش مثبت : هدف دوم آموزش سلامت از هدف اول مهم تر است چون تنها آگاه کردن مردم از سلامت و بهداشت کافی نیست . مردم باید علاقه مند شوند که عادات و روش زندگی خود را دگرگون سازند .
3-رفتار سلامت : نهایت هدف آموزش سلامت تغییر رفتار و جایگزین کردن رفتا های سلامت زا در جامعه است .
4-آموزش سلامت با بالا بردن سطح دانش و مهات افراد به آنها کمک می کند تا در مورد سلامت خود و خانواده و جامعه ای که در آن زندگی می کنند قادر به تصمیم گیری شوند .
5-در آموزش سلامت تعالی رفتار های سالم در جامعه اعم از سلامت محوری در رفتار و نگرش سیاستمداران ، ارتقای سلامت در برنامه ریزی های محلی و رفتار های سلامت گرایانه در آحاد مردم دنبال می شود .
6-هدف آموزش سلامت قرار دادن سلامت به عنوان یک ارزش اجتماعی ، تشویق مردم در استفاده صحیح از خدمات بهداشتی و آگاه کردن آـنها از نیاز های خود و الویت بندی آنها و جلب همکاری و مشارکت آنها برای رسیدن به جامعه سالم و سلامت جامعه است.
7-اموزش سلامت تقاضای استفاده از مراکز بهداشتی را درطول زندگی افراد کاهش داده و موجب " افزلیش زندگی برای سالها " خواهد شد . بنابر این می تواند در کاهش تقاضا و هزینه های خدمات درمانی بسیار موثر باشد .
8-دیدگاه آینده نگرانه آموزش سلامت بر رویکرد مکتب اصالت " نشاط " اهمیت آموزش سلامت را به عنوان یک رویکرد برای توانمند سازی مردم و جوامع در برخورداری از یک زندگی باکیفیت و پرنشاط نشان می دهد